The Way I See It

Holy Week Reflections in a Time of Escalating Conflict

No Comments
Image suggesting a need to use this Holy Week as a time to reflect on the oil crisis

As a Catholic nation, Holy Week in the Philippines has always been an important time. And right now, pausing to reflect on all that is happening with the war in the Middle East, I can’t help but think how “heavier” everything is.  

It’s one of the few times in the year that the country collectively pauses. The usual rush of traffic softens, businesses slow down, and entire families begin their quiet migration – some back to their provinces, others to churches for Visita Iglesia, and many simply home, choosing stillness over noise.

However, right now, the world beyond our shores feels unusually close. The ongoing war in the Middle East is not just another distant headline – it’s something that sends shockwaves in our daily lives ever since it started.

“Love Thy Neighbor as I Have Loved You”

We feel it in every news article that shows fuel prices rising steadily. We hear it in conversations about inflation, about food costs, about uncertainty. And for millions of OFWs in the Middle East, the war is something immediate, something tangible, and something frightening.

It is so strange to me, how a solemn week rooted in reflection, sacrifice, and hope now unfolds alongside images of conflict, displacement, and fear.

Just last year, Holy Week was simple, “traditional”. It was a quiet time for reflection, a brief and scheduled respite from work and responsibilities, and a time for prayer and for family. This week, it’s all of those, yes, but with a backdrop of soaring fuel costs, uncertainty, and news updates that seem to be more incredulous than the last. 

You can’t help but think about how deeply connected we are to the rest of the world. A conflict thousands of kilometers away affects the price of gasoline in Manila. Drone attacks affect jeepney drivers trying to make ends meet. Closure of a body of water causes business owners in the local palengke to pay more for the delivery of fish and other produce.

With all that is happening in the world, this recent conflict was a harsh reminder and wake-up call that we are not as insulated as we sometimes think. 

This, I think, makes the Holy Week even more meaningful. Because at its core, this week is about suffering – but also of redemption. It’s about the sacrifice of Jesus on the cross, and about freeing our souls from sin. 

Regardless of religion or creed, all of us are connected, as we inhabit this small space of the universe. And the Catholic tenet of “love thy neighbor as I have loved you” is something that we all need to be reminded of in these contentious times.

A Deep Awareness of Our Connection to the World

Perhaps this year, our reflection can go beyond the usual rituals. Maybe it’s not just about fasting from food, but from indifference. Maybe it’s about recognizing that while we are blessed to observe this week in relative peace, many are not. 

The Philippines has always been resilient. I know we can get through this. But resiliance should not mean numbness. If anything, moments like this should sharpen our empathy, not dull it. 

Holy Week invites us to slow down, to look inward – but perhaps also to look outward with clearer eyes. 

So as we go through the familiar traditions – whether it’s Visita Iglesia, or the Pabasa, or simply just taking a break from the usual routine – I hope we carry a deeper awareness with us. Not just of our own lives, but of the wider world we are part of. 

This week, let’s pause not just to remember, but to respond in whatever small ways we can – through prayer, through awareness, through kindness, through choosing to care a little more than we usually do. 

And let’s all pray a little bit harder for peace. We need to do that now more than ever.

Email: wednesdayswithnic@yahoo.com                 X: @nicgoesonline

 

The Way I See It

Natutulog sa Pansitan: Ang Nahuhuli at Walang Pangmatagalang Tugon sa Krisis sa Langis

No Comments
Ito ang presyo ng langis kung saan bumibili ang kaibigan ko na tsuper ng jeep, sa araw na sinullat ko ang blog na ito. Gaya ng aking kaibigan, lumong lumo lahat ng transport workers ngayon. (This is an AI-generated image)

 

Mukhang natutulog tayo sa pansitan. Imbes na kumilos, ay mukhang nag hihintay lang kung anong mangyari.

Para tayong barkong nawalan ng timon at palutang lutang lang sa dagat habang may unos. Kitang kita kung gaano tayo ka walang handa.

Sa totoo lang, talaga namang mahirap ang kasalukuyang krisis. Sabi nga ni dating Secretary of Finance Carlos Dominguez, mas mahirap solusyunan ang krisis sa langis kaysa sa COVID-19.  Ika nya: “Pwede mong ikulong ang virus, pero hindi mo pwedeng ikulong ang presyo ng langis sa daigdigang pamilihan.”

Pero batay sa kasalukuyang ginagawa ng gobyerno, parang tingin nila saglit lang ang problema, at hindi ito malalim na krisis.

Ang Tugon na Walang Plano

Ayon sa balita, pang-45 na araw lang ang reserba nating gasolina at krudo. Dahil halos lahat ng langis natin ay galing sa Middle East, napaka-delikado ang 45 araw na reserba—parang nagpabaya na ang mga opisyal.

Matagal nang may gulo sa Middle East. Matagal nang alam natin na pag magkaputokan (sa Middle East) ay magkakaroon ng krisis sa suplay at presyo ng langis. Kaya dapat sana ay inuna na ng mga opisyal natin ang maghanap nang sapat na reserba. At ganon na nga. Nagmamadali lang tayong kumuha ng suplay nung nasa gitna na ng krisis.

Ang pinaka unang ginawa ng gobyerno—ang pagdeklara ng pambansang energy emergency—magandang pakinggan, pero parang huli na. Sabi pa ng mga ilang mambabatas, walang “unified and coordinated response” ang gobyerno.

Kuláng na Aksyon Kumpara sa Ibang Bansa

Nakakainis dahil ang ibang bansa ay hindi lang naghihintay; ginagawaan nila ng paraan ang supply at demand. Nagpapatupad sila ng mga matitinding conservation strategies, tulad ng mandatory work from home, pagbabawas ng di importanteng biyahe, at fuel rationing.

Samantala, ang mga hakbang ng Pilipinas—tulad ng four-day workweek sa gobyerno o maliliit na tips para magtipid sa kuryente—ay parang wala lang.

Nagulo pa ang isip ng tao dahil pabago-bago ang sinasabi ng mga opisyal. Una, sinabi nilang “tumaas lang ang presyo”, pero kinabukasan, biglang nagdeklara na ng full-blown energy emergency. Ibig sabihin, kulang na kulang ang usapan at pagkakaisa nila.

May mga ginagawa naman, tulad ng paglabas ng P20 bilyong pondo para sa langis at pagbigay ng ayuda at libreng sakay para gumaan ang buhay ng mga biyahero. Pero ang mga ito ay nag deal lang sa mga symptoms at hindi sa ugat ng problema.

Ang Tunay na Problema: Walang Matagalang Plano sa Enerhiya

Ang pinakaugat ng problema ay wala tayong matagalang plano sa enerhiya na babagay sa kahinaan natin. Halos lahat, inaangkat natin. Limitado ang reserba natin. Walang seryosong puhunan sa ibang mapagkukunan ng enerhiya. Kaya kapag may gulo sa mundo, ang resulta ay ito: nagmamadali, nakikipag-usap, at umaasa na lang tayo na aayos ang krisis bago maubos ang langis natin.

Hindi sapat ang ginagawang tugon ngayon. Hindi sa walang ginagawa, pero parang huli, hiwa-hiwalay, at pabigla-bigla ang lahat ng kilos. Ang krisis sa langis na ito ay hindi lang sumusukat sa sektor ng enerhiya; ipinapakita nito ang malalim na problema sa pamamahala, pagpaplano, at pagtingin sa hinaharap.

Ang maganda lang sa krisis na ito, sana maging wake-up call ang krisis na ito.

Pero ang tanong: gigising ba talaga ang bansa at gagawa ng matalinong plano, o pipindutin lang ulit ang snooze button?

 

Email: wednesdayswithnic.com   X:@nicgoesonline

The Way I See It

Padrino System: Bakit Ito Nakaka-Apekto sa Ekonomiya ng Bansa

No Comments

Ano ba itong “padrino system,” o ang sikat sa tawag na “koneksyon”? Ito ‘yung sistema kung saan mas pinapaboran ang mga kamag-anak at kaibigan ng mga pulitiko, o ang tinatawag na nepotism. Titingnan natin kung paanong ang sistemang ito ay tahimik na sumisira sa ating ekonomiya at sa buhay nating mga ordinaryong tao.

Ang “Koneksyon” na Mas Masahol Pa sa Pagnanakaw

May korapsyon na hindi pera ang ninanakaw, kundi oportunidad. Ito ‘yung sikat na “Padrino System”. Alam nating hindi masama tulungan ang pamilya, lalo na sa negosyo. Pero pagdating sa gobyerno, iba na ang usapan. Ang masakit, marami sa atin ang tumatanggap na lang na normal ito. Pero tulad ng ibang korapsyon, unti-unti nitong sinisira ang kinabukasan ng Pilipinas.

Ang Pinakamalaking Problema: Trabaho at Posisyon sa Gobyerno, Para Lang sa mga ‘Konektado’

Sa gobyerno nagiging nakakagigil na problema ito. Ilang beses na ba nating narinig: “Kailangan ng ‘backer’ para makapasok dyan”? Kahit gaano ka pa kagaling o kataas ang pinag-aralan mo, kung wala kang koneksyon, nganga ka. Ang inuuna ay ‘yung mga inirekomenda, kahit wala namang sapat na alam o karanasan.

Dapat sana, ang Civil Service (mga ahensya ng gobyerno) ay nagpapalabas ng patas na laro, o tinatawag na meritocracy—sa madaling salita, ang galing, karanasan, at sipag mo lang ang dapat basehan ng pag-angat. Pero sa Pilipinas, aminin natin: mas matimbang ang apelyido o ang koneksyon.

Noong 2025, kinumpirma mismo ng Civil Service Commission na laganap pa rin ang “padrino system”. Ibig sabihin, hindi proseso ang nagpapasya, kundi ang pulitiko.

Bakit Walang Gana at Bakit Umaalis ang mga Pinakamagagaling Nating Kababayan (Brain Drain)

Kapag ganyan ang sistema, sino ba naman ang gaganahan? Ang malinaw na mensahe sa atin: Wala sa sipag, wala sa galing—nasa koneksyon ang susi. Kaya tanong ng marami: “Ano pang silbi ng pag-aaral at pagsisikap kung hindi naman ito ang sukatan?”

Ang resulta? Nagiging mababa ang moral ng mga tapat at tunay na propesyonal. Dahil ang mga nakaupo ay hindi qualified, bumabagal at humihina ang serbisyo ng gobyerno. Tayo, ang taumbayan, ang biktima.

Mas pinipili na lang ng mga magagaling na Pilipino ang magtrabaho sa pribadong kumpanya kung saan malaki ang suweldo at tunay na galing ang titingnan. Mas malala pa, lumalaki ang problema ng “Brain Drain.” Ito ‘yung pag-alis ng mga matatalino nating kababayan para magtrabaho sa ibang bansa. Naghahanap sila ng bansang may patas na sistema. Pero gusto naan nilang umuwi at dito magtrabaho sa PIlipinas. Pero bakit pa sila magi-stay kung walang kinabukasan ang galing nila sa sarili nilang bansa?

Ang Solusyon: Dapat Galing ang Bigyan ng Halaga, Hindi Apelyido

Ang pinakamalaking yaman ng Pilipinas ay ang mga Pilipino—tayo. Kailangan ng gobyerno ng mga taong may kakayahan para gumawa ng matitinong batas at magpatakbo ng serbisyo. Pero habang buhay ang “padrino system,” hindi natin mapapakinabangan ang galing ng ating mga kababayan, at lalong babagsak ang kalidad ng serbisyo ng gobyerno.

Ano ang kailangan? Palakasin ang Civil Service Commission. Kailangan ng patas at malinaw na proseso sa pagtanggap ng empleyado. Dapat, tulad ng isang maayos na kumpanya, ang gobyerno ay magbigay-gantimpala sa masipag at mataas ang performance, hindi sa taong “kakilala” lang.

Panghuli: Itigil ang Padrino System, Iligtas ang Pilipino

Hindi lang tungkol sa “hustisya” ang pag-aayos sa sistemang ito. Ito ay tungkol sa pagprotekta sa atin, ang pinakamahalagang yaman ng bansa. Kung gusto nating bumalik at mag-stay ang mga Pinoy na may galing, at kung gusto nating lumakas ang ating gobyerno, kailangan nating magsikap na maging isang tunay na meritocracy—isang Pilipinas kung saan ang galing at kakayahan mo ang magpapanalo sa iyo.

 

The Way I See It

Ang Kultura ng ‘Kotong: Isang Laganap na Uri ng Korapsyon

No Comments

Hindi lang malalaking opisyal ang nagnanakaw. Pati ang maliit na ‘kotong’ na binabayaran mo araw-araw, malaking gastos ‘yan sa iyo at sa buong bansa.

Kadalasan, ang naririnig natin ay ‘yung milyong-milyong korupsyon—’yung customs fraud, ‘yung mga proyektong mahal pero wala namang silbi, ‘yung pera ng gobyerno na napupunta lang sa bulsa ng iilan.

Pero merong isang klase ng korupsyon na talagang ramdam na ramdam mo, lalo na kung naghahatid ka, nagko-commute, o nagtatrabaho: ang “kotong” o suhol sa mga traffic enforcer at pulis. Ito ang pang-araw-araw na sakit sa ulo na nagpapabigat sa buhay ng masa.

Tingnan natin kung paano nakakasira ang “kotong” sa iyo at sa ekonomiya.

Ano ba talaga ang “Kotong”? Simple lang: Kotong ang tawag sa lagay o suhol na binibigay mo sa enforcer para:

  • Hindi ka tiketan dahil sa isang traffic violation
  • Palampasin ang anumang mali o ilegal na ginagawa mo.

Karamihan sa mga driver—dyip, tricycle, taxi, at maging pribadong sasakyan—ay may karanasan na sa “kotong.” Minsan, nakikita mo silang nagtatago sa gilid, naghahanap lang ng dahilan para ka “mahuli” o “tirahin,” lalo na kung lito ka sa trapik.

Halimbawa, noong 2025, kailangang sipain ng LTO ang 68 nilang tauhan dahil sa korupsyon. Sa Nueva Vizcaya pa nga, may mga enforcer na nahuling humihingi ng buwanang “protection fee” —P1,000 hanggang P2,000—sa mga colorum na sasakyan para lang makabiyahe sila.

Bakit Masakit ang Kotong sa Bulsa Mo?

Ang maliit na “lagay” na P100 o P500 ay hindi lang basta gastos. May malalim itong epekto:

  1. Dinadaya Ka sa Batas:

Kapag ang enforcer, na dapat tagapagtanggol ng batas, ay tumatanggap ng suhol, lumalabas na walang silbi ang batas kung may pera ka. Ito ang nagpapalala ng kawalan ng tiwala sa gobyerno.

  1. Patong-Patong na Gastos:

Ang mga negosyo, lalo na ang maliliit na negosyo at mga nagpapa-byahe, ay napipilitang magtabi ng “kotong budget” para sa kanilang mga driver.

  • Imbes na idagdag ang perang ‘yan sa sahod ng mga empleyado, napupunta lang ito sa bulsa ng corrupt na opisyal.
  • Imbes na gamitin sa pagpapaganda ng serbisyo o pagbili ng bagong gamit, nauubos ang pera sa suhol.

Sino ang Nagbabayad? TAYO.

Kapag gumagastos ang mga kumpanya sa suhol, ipinapasa nila ang gastos na ito sa presyo ng bilihin at serbisyo. Kaya, nagiging mas mahal ang pamasahe, mas mahal ang mga produkto sa palengke. Ikaw at ang pamilya mo, na kumikita nang saktuhan lang, ang pinakahuling nagdadala ng pasanin.   

Ang Solusyon: Ikaw ang Susunod na Babantay

Hindi man madali, hindi ito problema na hindi na kayang ayusin. Kailangang maging seryoso ang gobyerno sa paglilinis, pero mas kailangan ang tulong mo.

Kung gusto mong guminhawa ang buhay at umasenso ang bansa, gawin ang tatlong bagay na ito:

  1. Huwag Tatanggapin: Huwag mong isipin na normal lang ang korupsyon. Hindi ito bahagi ng buhay na kailangang tanggapin.
  2. Sundin ang Batas: Mas makakatipid ka kung susundin mo ang batas. Huwag maghanap ng butas para lang mag-alok ng suhol.
  3. Magsumbong: Kung may nang-i-kotong, magreklamo at i-report ang opisyal na iyon. Ang mga naaresto sa Nueva Vizcaya ay dahil sa sumbong ng mga drayber.

Lahat tayo ay aangat at magiging mas madali ang buhay kung pantay at walang kinikilingan ang pagpapatupad ng batas. Magsalita ka at tulungan mong tanggalin ang kulturang ito.

  1. Sinisira ang Batas: Kapag ang mga nagpapatupad ng batas ay nagiging tutok sa pansariling yaman imbes na sa pagtatanggol sa batas, nawawalan tayo ng tiwala sa gobyerno.
  2. Nagiging Normal ang Iligal: Ang mahinang pagpapatupad ng batas—lalo na kung ang mga ahensya mismo ay corrupt—ay nagbibigay-daan sa mga colorum at iba pang ilegal na merkado. Kapag tinatanggap ang suhol imbes na magbigay ng tamang tiket, bumabagsak ang pagiging epektibo ng pulisya.

Nagiging mas mahal ang pagnenegosyo dahil sa mga bayarang impormal at sa mataas na krimen. Isipin mo ang isang kumpanya na kailangang maglaan ng “kotong budget” para sa kanilang mga driver, sakaling magkaproblema. O kaya, nagiging kampante na lang ang mga driver na lumabag dahil alam nilang kayang bayaran ang problema.

Kapag ginawa mo itong shadow tax sa negosyo, ang mga kumpanya ay hindi na sa pagpapalago ng kanilang negosyo nag-iinvest, kundi sa pag-iwas at pakikipag-negosasyon sa korupsyon. Ang resulta? Tayong mga konsyumer ang nagbabayad ng mas mataas na presyo at mas mababang kalidad ng serbisyo.

Ang Solusyon: Makialam at Magsalita

Hindi man ito madali, ang ganitong uri ng korupsyon ay ang pinakamadaling masolusyunan ng gobyerno. May mga hakbang na, at kailangan lang maging seryoso at tuloy-tuloy ang mga ito para ang gawaing kotong ay hindi na maging sulit gawin.

Ang pinakamahalaga rito ay ang paglahok at pagbabantay ng publiko. Tulad ng insidente sa Nueva Vizcaya kung saan inaresto ang limang traffic enforcers dahil sa maraming reklamo ng mga drayber, kailangan nating hikayatin ang ganitong pag-uugali.

  • Huwag tanggapin ang korupsyon bilang bahagi ng buhay.
  • Sundin ang batas.
  • Magreklamo at i-report ang korupsyon kapag naranasan mo ito.

Lahat tayo ay makikinabang kapag ang batas ay ipinapatupad nang pantay at walang kinikilingan. Ito na ang oras para maging bahagi tayo ng solusyon.

 

The Way I See It

Sana sa 2026, ang Ating mga Pangarap ay Magkatotoo na

No Comments

Pagkatapos ng ingay at kainan sa Media Noche, maganda sigurong huminto muna tayo. Pag-isipan natin ang nangyari noong nakaraang taon at kung ano ang gusto nating mangyari sa 2026. Ang pag-iisip na ito ay mahalaga para maintindihan natin kung bakit natin ginagawa ang ating mga ginagawa. Ngayong Bagong Taon, mas malinaw, mas mabigat, at mas seryoso ang mga hiling ko.

Mahabang oras  ang  inubos ko noong nakaraang taon sa mga social media posts tungkol sa mga bagay na nagpainit ng ulo ko, nagpabalisa, at kung minsan, nagpapuyat sa akin. Nag po-post ako dahil pakiramdam ko, mali ang manahimik.

Ginawa ko ito  para sa mga susunod na henerasyon—para mamuhay sila sa bansang pinahahalagahan ang pananagutan, tunay na serbisyo publiko, at hindi tinatanggap na normal lang ang palpak na serbisyo publiko o ang korapsyon. Dapat tayong umasa. Kung maging kampante at manahimik lang tayo, para na rin tayong namatay.

Kaya ang una kong hiling para sa 2026 ay simple lang pero napakalaki: tunay na pananagutan.

Hiling ko na ang mga may kasalanan sa problema ng baha at flood control ay managot na talaga. Kasama rito ang parusa para sa mga nasayang na pondo, sa mga proyektong hindi natapos, at sa mga buhay na naabala. Hindi lang puro hearing o pahayag. Kailangang may parusa! Dapat itong maging paalala sa bawat Pilipino na ang pera ng bayan ay hindi personal na bulsa ng kung sino, at may malaking bayad ang kapabayaan at kawalang-ingat.

Para sa mga pamilyang Pilipino, hiling ko ang kaligtasan at kapanatagan—hindi lang sa loob ng bahay natin, kundi pati na rin sa labas. Pero ang kaligtasan ay hindi lang dahil sa matibay na bakod. Kailangan ng matatag at may prinsipyo na pundasyon ang buong bansa.

Hiling ko na ang ating mga komunidad ay hindi na kailangang maghanda sa sakuna sa tuwing uulan, at may mga pinuno tayong nagpaplano nang higit pa sa susunod na eleksyon.

Para sa mga Pilipino, hiling ko na mabawasan ang pagdududa at dumami ang tapang. Naiintindihan ko ang pagod—nararamdaman ko rin. Pero nakita ko rin nitong nakaraang taon na marami pa ring Pilipino ang nagmamalasakit, nagsasalita, at hindi umiiwas sa problema. Ang hiling ko ay huwag tayong tumigil, kahit pa mabagal ang pag-usad.

Para sa akin, hiling ko ang linaw—na magpatuloy sa pagsusulat nang tapat, kahit mahirap; manatiling patas, kahit galit; at huwag kalimutang sa likod ng bawat pagkakamali sa pamamahala ay may pamilyang nagpapatuloy lang sa buhay.

Sa lahat ng nagbasa, nag-share, nagtanong, o tahimik na sumuporta sa blog na ito: Salamat. Pinaalala niyo sa akin na ang espasyong ito ay hindi lang akin—atin ito. Isang lugar kung saan pwedeng magsama ang pag-iisip, pagpuna, at pag-asa.

Sana sa 2026, makita na natin ang katuparan ng ating mga pag-asa.